Między normą a patologią

Między normą a patologią

Seks jest jedną z tych dziedzin życia społecznego, która z natury rodzi patologie. Chociaż w różnych epokach historycznych i w różnych kręgach kulturowych, granice między normą a patologią wyznaczane były przez inne kryteria, zawsze istniały i istnieją pewne normy społeczne i prawne, które nigdy nie powinny być przekraczane. Ponieważ stosunki seksualne uważane są za indywidualne terytorium każdego człowieka, prawo wkracza w tę dziedzinę jedynie wtedy, gdy jest wyraźnie naruszony interes społeczny. W interesie społecznym jest z kolei ochrona dobrowolności stosunków seksualnych ludzi dorosłych oraz bezwzględny zakaz tych stosunków w odniesieniu do dzieci.

Co trzecia kobieta na świecie jest bita, przymuszana do seksu lub innych czynności niezgodnych z prawem. Najczęściej sprawcą przemocy jest osoba lub osoby jej najbliższe. Najpowszechniejszą formą przemocy wobec kobiet są różnego rodzaju nadużycia seksualne, w tym zmuszanie do seksu. W Stanach Zjednoczonych szacuje się, że co trzecia kobieta będzie w ciągu swojego życia ofiarą napaści na tle seksualnym. O blisko osiemdziesięciu procentach przestępstw seksualnych nie są powiadamiane organy ścigania. Przeszkodą w zawiadomieniu o przestępstwie jest najczęściej silne odczucie wstydu i strachu, blokada psychiczna, nieświadomość, brak wiary w skuteczność prawa itp. Prawo karne traktuje jako zamach przeciwko wolności doprowadzenie innej osoby do czynu nierządnego wbrew jego woli albo w warunkach, w których osoba ta nie może podjąć swobodnej decyzji woli. Czyn ten zaliczany jest do aktów przemocy seksualnej.

Pojęcia przemocy seksualnej polskie prawo właściwie nie definiuje. Kodeks karny ujednolica natomiast kwestię nazewnictwa działań przestępczych o charakterze seksualnym jako Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości. Definicją tą objęte są zachowania seksualne karnie zabronione i zagrożone sankcjami. Wszystkie je można określić potocznie jako przemoc seksualną lub molestowanie seksualne. Do zachowań objętych sankcjami prawnymi w Polsce zalicza się: zgwałcenie; gwałt zbiorowy; czyny lubieżne wobec osoby małoletniej; kazirodztwo; publiczne prezentowanie treści pornograficznych; prezentowanie treści pornograficznych małoletniemu; produkcję pornografii z udziałem małoletnich oraz zwierząt; doprowadzenie przemocą, groźbą lub podstępem zależności lub krytycznego położenia do uprawiania prostytucji oraz czerpania z tego procederu korzyści majątkowych przez inną osobę; uprowadzanie innej osoby w celu uprawiania prostytucji za granicę. Zwalczanie prostytucji wprost, a więc poprzez zastosowanie kary, jest jednak nie tylko mało skuteczne, ale też ryzykowne. Dlatego w zwalczaniu prostytucji kładzie się nacisk na karanie nie samych prostytutek, lecz osób, które czerpią korzyści majątkowe z pośrednictwa w ułatwianiu tego procederu.